«از بدبینی به امید؛ تحلیل روانی بازار در سایه ریسک‌های سیاسی !!»  

پیش‌بینی بازار ...

بورس24 : بورس تهران با گذر از تعطیلات 3 روزه، نخستین روز کاری هفته را عجیب و در عین حال جذاب و سر حال آغاز کرد. استارت معاملات با حدود 30 همت صف تقاضا زده شد و تحت تاثیر عرضه‌های محدود و سبزپوش شدن 99% از نمادها، شاخص کل با رشد نزدیک به 2 درصدی نه‌تنها در کانال 4 میلیون تثبیت شد که تا ارتفاع 4 میلیون و 153 هزار واحدی قد کشید. نماگر هم‌وزن نیز با بازدهی قوی‌تر 2.6 واحدی تا ارتفاع 1.1 میلیون واحد پیشروی کرد و یکبار دیگر نشان داد که در این مقطع عمده تمرکز بازار روی سهام هم‌وزنی است. ارزش معاملات 9.7 همت گزارش شد و رقمی بالغ بر 5 هزار میلیارد تومان (معادل 51% ارزش معاملات) ورود پول حقیقی ثبت شد ! گفتنی است، از زمان گشایش بازار تاکنون یعنی طی 7 روز کاری گذشته رقمی بالغ بر 28.5 همت ورود پول حقیقی به تالار شیشه‌ای رقم خورده است ...

بازار سرمایه در روزهای اخیر تجربه‌ای متفاوت از خود نشان داده است؛ فضایی که در آن قفل‌شدگی‌های غیرمنتظره و نبود نمادهای منفی، حس غافلگیری را به فعالان بازار تزریق کرده است. اما پشت این آرامش ظاهری، دو موتور محرک اصلی وجود دارد که مسیر حرکت بازار را تعیین می‌کنند: یکی جریان اخبار سیاسی و امید به توافقات، و دیگری واقعیت‌های بنیادی که در گزارش‌های مالی شرکت‌ها متجلی می‌شود. درک عمیق از تعامل این دو عامل، کلید اصلی برای خواندن صحیح وضعیت فعلی و پیش‌بینی حرکت‌های آینده است.

همگرایی دو جریان سازنده: از ترس جنگ تا ارزندگی بنیادی

در هفته‌های گذشته، بازار تحت تأثیر دو جریان متضاد اما در نهایت سازنده قرار داشت. از یکسو، اخبار سیاسی نقش کاهنده ریسک را ایفا می‌کردند. ترس از تکرار درگیری‌های نظامی که ماه‌ها سرمایه‌ها را از بازار فراری داده بود، با شایعات و اخبار مربوط به توافقات احتمالی و حتی برداشته شدن محاصره‌های اقتصادی، جای خود را به نوعی امیدواری محتاطانه داده بود. این تغییر روانی، اگرچه هنوز به مرحله عمل کامل نرسیده و چانه‌زنی‌ها ادامه دارد، اما بار روانی سنگین «ترس از جنگ» را از دوش بازار برداشته است.

در سوی دیگر، گزارش‌های ماهانه شرکت‌ها حقیقتی فراتر از هیجانات سیاسی را نشان می‌دادند. این گزارش‌ها با اعداد و ارقام محکم و غیرقابل انکار، ارزندگی بازار را به رخ کشیدند. حتی اگر فروش برخی شرکت‌ها در فصل جاری مشابه ماه‌های قبل باشد، حاشیه سودها و عملکرد کلی نشان‌دهنده سلامت بنیادی بسیاری از صنایع است. صنایعی مانند دارو، سیمان، مواد غذایی و زراعت با ارائه گزارش‌های چشمگیر، لیدرهای مثبت بازار شده‌اند. نکته کلیدی اینجاست که وقتی کاهش ریسک سیاسی با ارزندگی بنیادی هم‌زمان می‌شود، بازار وارد فاز پتانسیل‌سازتری می‌شود. این همگرایی باعث شده تا جریان پول با دقت بیشتری به سمت این نقاط هدایت شود، هرچند که هنوز تردیدها کاملاً برطرف نشده است.

وضعیت جریان پول: تماشاگران صبور در حاشیه

یکی از مهم‌ترین مباحث در تحلیل بازار فعلی، وضعیت جریان پول است. اگرچه بازار در برخی روزها با صف‌های خرید سنگین مواجه شده، اما این به معنای ورود کامل سرمایه‌های کلان نیست. بخش بزرگی از پول‌های اعتباری که در صندوق‌های طلا متمرکز شده‌اند، همچنان در حالت تماشاچی به سر می‌برند. این پول‌ها با بدبینی اولیه وارد شده بودند و با رشد ناگهانی بازار غافلگیر شده‌اند، اما هنوز تصمیم قطعی برای ورود گسترده نگرفته‌اند.

ما می‌توانیم جریان پول را به 3 دسته تقسیم کنیم: 1) پول درون‌بازاری (حقوقی‌ها و صندوق‌ها)، 2) پول شرکت‌های بزرگ و افراد سرمایه‌دار خارج از بازار، 3) پول عموم مردم. تجربه نشان داده که بازار حتی با وجود ارزندگی و ریسک‌های موجود، هنوز نتوانسته به مرحله جذب پول دسته دوم (سرمایه‌گذاران نهادی و بزرگ) برسد و عمدتاً درگیر نوسانات پول درون‌ بازاری است. این موضوع نشان می‌دهد که پتانسیل‌های زیادی هنوز در دل این جریان‌ها وجود دارد و ظرفیت واقعی بازار هنوز به نیمه کامل خود نرسیده است. بنابراین، هر حرکتی که منجر به اعتمادسازی برای ورود پول‌های بزرگ شود، می‌تواند تغییرات بنیادینی در عمق و قدرت بازار ایجاد کند.

استراتژی انتخاب سهم: اولویت با بنیاد، نه با هیجان

در چنین فضایی که اخبار سیاسی می‌تواند نوسانات کوتاه‌مدت ایجاد کند، تجربه ثابت کرده که انتخاب سهم بر اساس معیارهای بنیادی، امن‌ترین و سودآورترین استراتژی است. توصیه اکید این است که به هیچ وجه به بهانه عقب نماندن از بازار، سراغ سهم‌های ضعیف و غیربنیادی نروید. سهم‌هایی که از نظر بنیادی قوی هستند، حتی در شرایط بحرانی و تحت تأثیر خبرهای منفی جنگ نیز، فرصت خروج مناسب و بازدهی قابل قبولی را برای سرمایه‌گذار فراهم می‌کنند. بنابراین، اولویت اول و آخر باید نگاه به صورت‌های مالی، حاشیه سود و پتانسیل رشد واقعی شرکت‌ها باشد، نه شایعات روزانه.

بازگشایی نمادهای متوقف‌شده: یک فرآیند مرحله‌ای و هوشمندانه

یکی از نقاط عطف پیش‌رو برای بازار، بازگشایی بیش از ۴۰ نماد متوقف‌شده است. این نمادها که شامل دسته‌های مختلفی از فولاد، پتروشیمی و هلدینگ‌ها می‌شوند، ابهامات زیادی درباره وضعیت آنها وجود دارد. ترس بازار از بازگشایی این نمادها، ناشی از نگرانی نسبت به فشار فروش ناگهانی و عدم شفافیت است. برای مدیریت این موضوع، یک رویکرد مرحله‌ای و هوشمندانه ضروری به نظر می‌رسد:

1) مرحله آماده‌سازی و شفاف‌سازی: قبل از هر اقدامی، ارائه اطلاعات شفاف و حداقلی درباره وضعیت آینده این شرکت‌ها ضروری است. گزارش‌های ماهانه اخیر نشان داده که اعداد تولید و فروش به تنهایی کافی نیستند، بلکه یک چشم‌انداز روشن از آینده می‌تواند ترس‌ها را کاهش دهد. همچنین هماهنگی با سهامداران عمده و تجهیز منابع توسط صندوق‌های حمایتی (توسعه و تثبیت) می‌تواند به ایجاد ثبات اولیه کمک کند.

۲) بازگشایی بدون دامنه نوسان: منطقی‌ترین راهکار برای بازگشایی این نمادها، حذف دامنه نوسان در روز نخست است. انتشار یک گزارش افشای اطلاعات مهم و سپس بازگشایی با قیمت آزاد، باعث می‌شود فشار فروش اولیه به سرعت تخلیه شود. این کار نه‌تنها ترس سرمایه‌گذاران را از بین می‌برد، بلکه با قیمت‌گذاری واقعی، مسیر را برای خرید و فروش‌های منطقی در روزهای بعد هموار می‌کند.

۳) مدیریت اثرات جانبی: پس از بازگشایی، باید مراقب بود که این نمادها به باقی بازار آسیب نرسانند. با وجود منابع کافی و قیمت‌گذاری آزاد، انتظار می‌رود که این نمادها به جای ایجاد ریزش، به عمق بخشیدن به بازار و بهبود روند کلی کمک کنند.

جمع‌بندی: فرصت در عین احتیاط

بازار در حال حاضر در نقطه‌ای قرار دارد که نگاه بدبینانه جای خود را به یک امیدواری معقول داده است. همگرایی کاهش ریسک سیاسی و ارزندگی بنیادی، فضایی را ایجاد کرده که در آن می‌توان با دقت بیشتری به دنبال فرصت‌ها گشت. بازگشایی نمادهای متوقف‌شده، اگرچه با چالش‌هایی همراه است، اما با اجرای صحیح و مرحله‌ای، می‌تواند به کشف قیمت واقعی و جذب سرمایه‌های جدید منجر شود.

در نهایت، کلید موفقیت در این بازار، صبر، تحلیل بنیادی و پرهیز از هیجانات زودگذر است. سرمایه‌گذارانی که با دیدگاه بلندمدت و بر اساس داده‌های واقعی عمل کنند، نه‌تنها از نوسانات کوتاه‌مدت در امان خواهند ماند، بلکه می‌توانند از پتانسیل‌های نهفته در این همگرایی مثبت بهره‌مند شوند. بازار هنوز مسیر طولانی تا رسیدن به اوج پتانسیل خود دارد و جریان‌های پولی بزرگ، به محض دیدن فرصت‌های مطمئن، به سرعت وارد میدان خواهند شد.

اما به سراغ بازار برویم. بازاری که واقعا همه را سورپرایز کرد و با این گزارش‌های قوی ماهانه و انتظارات شدید تورمی به نظر می‌رسد که برای امروز هم وضعیتی مشابه با بازار شنبه داشته باشد. لذا کماکان توصیه ما این است که در نمادهای با P/E کمتر از 4 واحدی در سمت تقاضا و صف خرید حاضر باشید.

جدول بررسی آخرین وضعیت شاخص‌ها، بازار، نوسانات بازارهای جهانی و منحنی ارزش معاملات :

سر تیتر خبرهای سیاسی و اقتصادی – اخبار و شایعات بازار :  

* معاون ترامپ: تعیین تاریخ دقیق برای امضای تفاهم‌نامه با ایران دشوار است. ما در مذاکرات با ایران پیشرفت زیادی داشته‌ایم و هنوز در مورد برخی از جنبه‌های پیش‌نویس توافق، اختلاف نظرهایی وجود دارد. کاملاً واضح است که ایرانی‌ها خواهان توافق هستند و می‌خواهند تنگه هرمز را بازگشایی کنند و ما می‌خواهیم آنها این کار را انجام دهند. هنوز در مورد غنی‌سازی و ذخایر اورانیوم غنی‌شده با خلوص بالا با ایران اختلاف‌نظر وجود دارد. وضعیت میدانی در مقایسه با 5 یا 6 هفته پیش بهبود یافته است. ترامپ ممکن است از توافق با ایران حمایت کند و این موضوع هنوز در حال بررسی است. حل برخی از جزئیات فنی برجسته با تهران بسیار پیچیده است و به زمان بیشتری برای توسعه نیاز دارد. تلاش‌های فعلی در درجه اول بر ایجاد زمینه برای مذاکرات موفقیت‌آمیز در مورد مسئله هسته‌ای متمرکز است.
ما به نقطه‌ای نزدیک می‌شویم که می‌توانیم بنشینیم و مسائل باقیمانده با ایران را حل کنیم، اما این امر مستلزم پیشرفت بیشتر است. توافق نهایی با تهران مستقیماً منجر به بازگشایی تنگه هرمز به روی کشتیرانی خواهد شد.

* نیویورک پست: وجوه مسدود شده مستقیما به ایران ارسال نخواهد شد، بلکه برای خرید مواد غذایی و تجهیزات پزشکی استفاده خواهد شد و پرداخت آنها منوط به تعهد تهران به باز کردن تنگه هرمز و پاکسازی مین‌ها خواهد بود.

* وزیر جنگ آمریکا، در نشست امنیتی سنگاپور مدعی شد که هرگونه توافقی با ایران، «توافقی خوب» خواهد بود. او در اظهاراتی متناقض مدعی شد که واشنگتن به دنبال دستیابی به توافق با تهران است. هگست همچنین از نقش پاکستان در تسهیل روند مذاکرات میان ایران و آمریکا قدردانی کرد.

* داده‌های ماهوارهای نشان ‌می‌دهد یک کشتی فله‌بر ایرانی به‌نام کیوان با عبور از محاصرهٔ دریایی آمریکا به سواحل ایران در نزدیکی بندر امام خمینی (ره) رسیده است.

* بازار محصولات پتروشیمی در بورس کالا طی هفته گذشته متعادل دنبال شد اما همچنان تقاضا بالاست. پلی اتیلن تنها محصول پتروشیمی بود که 5% بالاتر از هفته گذشته نرخ خورد. پلی اتیلن سنگین مارون با 5% افزایش قیمت 119 میلیون تومان معامله شد. پلی پروپیلن شیمیایی جم‌پیلن در حالی طی هفته گذشته با مبلغ 475 میلیون تومان معامله شد که نسبت به هفته قبل افت 16 درصدی را تجربه کرد. دیگر شرکت‌های عرضه‌کننده این محصول تا 34% افت قیمت را تجربه کردند. پتروشیمی‌های آریاساسول، اروند، بوعلی، نوری، شازند و پارس طی هفته گذشته معامله‌ای نداشتند.

* مدیریت نظارت بر بورس‌های سازمان بورس: بخش عمده محدودیت‌های مصوب در دوره پس از بازگشایی در پایان معاملات هفته گذشته منقضی شده و تاکنون تصمیمی برای تمدیدها آنها اتخاذ نشده است‌. طبق اطلاعات دریافتی از مدیریت نظارت بر بورس‌ها، از این هفته، همه فعالیت‌های بازار سرمایه از جمله نحوه عملکرد بازارگردان‌ها، ارسال سفارش‌ها و ... طبق روال عادی انجام خواهد شد.

تحولات مربوط به صنایع را در بخش ویژه‌های خبری و تحلیلی دنبال کنید.